Ciekawy wpis odnalazłem na profilu FB „Historie zapisane w aktach”. O Pustelnicy z Lask odnajdujemy także opowiadanie w książce „Kurpie legendy i opowieści”, Opowiadanie to jest cennym uzupełnieniem poniższego wpisu.
Na uwagę zasługuje fakt, iż w opracowaniu tej historii ogromny wkład wniosła Pani Agnieszka Brzóska – osoba mocno związana z wioską Szkwa. Pięknie jej dziękujemy za ogromną pracę.
„Z zeszłorocznych odwiedzin cmentarza w Zbójnej przywiozłam wspomnienie nagrobka Jadwigi Kalinowskiej, pustelnicy. Grób ten widziałam nie po raz pierwszy, gdyż znajduje się w pobliżu grobu moich krewnych. Potężnych rozmiarów lastrykowy nagrobek ozdobiony figurą Chrystusa i płaskorzeźbą Maryi zrobił na mnie przygnębiające wrażenie. Czas wyrył na nim mocno swoje piętno, a oznak pamięci nie było na nim prawie wcale.
Ten obraz nosiłam w głowie ponad rok, do czasu, gdy na lektury miałam czasu więcej niż zwykle. Ze zdziwieniem przeczytałam, że pustelnica z Lask, która podobno mieszkała w tej miejscowości, to postać z legendy.
Tak być nie może, pomyślałam, że ktoś, kto rzeczywiście żył i zachowały się o nim rzetelne informacje, umieszczony był w zbiorowej pamięci jako figura legendarna…
Z wielką pomocą w wykazaniu, że jest inaczej, przyszła mi pani Agnieszka Brzóska, które nie tylko wykonała fotografię ilustrującą tę opowieść, podzieliła się legendą o pustelnicy, ale też odnalazła kluczowe informacje potwierdzające historyczność Jadwigi Kalinowskiej.
Pustelnica z Lask w parafii Zbójna przyszła na świat w Zakrzewie, w parafii Biała Rawska, obecnie w powiecie rawskim, w województwie łódzkim 24 sierpnia 1866 roku. Jej rodzicami byli Stanisław Kalinowski, parobek dworski i jego małżonka Magdalena z Rożańskich. Rodzice Jadwigi ślubowali sobie miłość i wierność 29 stycznia 1854 roku w kościele parafialnym w Osuchowie, który znajduje się w gminie Mszczonów, w powiecie żyrardowskim, ale już w województwie mazowieckim.
Stanisław, dwudziestojednoletni młodzian, syn zmarłych już rodziców, Macieja i Wiktorii z Nowakowskich, wyrobników urodził się we wsi Białogórne w parafii Osuchów, a obecnie mieszkał w miejscowości Białojankowe. O jego wybrance i rówieśniczce Magdalenie, którą jedynie w akcie ślubu nazwano Marianną, napisano, że jest sierotą niewiadomego pochodzenia, od lat dziecinnych w Białojankowym na służbie pozostającą.
W tej miejscowości we wrześniu 1855 roku przyszedł na świat najstarszy brat Jadwigi – Michał, który zmarł 29 lutego 1857 roku w miejscowości swoich narodzin. Kolejne dzieci Kalinowskich przyszły na świat w parafii Biała Rawska. Drugi z kolei, Józef urodził się 17 listopada 1857 roku we wsi Chude Lipie. Niemal trzy lata później 20 września 1860 roku urodziła się pierwsza córka Stanisława i Magdaleny, której nadano imię Józefa. 30 maja 1863 roku, w czasie powstania styczniowego, w Zakrzewie Stanisław i Magdalena powitali na świecie kolejną córkę Mariannę. Po niej na świat przyszła jeszcze nasza bohaterka. Miejscem narodzin najmłodszej w rodzinie córki Antoniny była wieś Zimnice, w parafii Osuchów. Dziewczynka urodziła się 11 czerwca 1870 roku, a jej akt chrztu sporządzono już w języku rosyjskim.
Znalazłam informacje o ślubach dwóch sióstr Jadwigi – Marianny i najmłodszej Antoniny. Ta pierwsza wyszła za Wawrzyńca Kota w Osuchowie w 1884 roku. Druga w 1896 roku, już po śmierci matki, ślubowała Janowi Julianowi Leszczyńskiemu w kościele parafialnym w Radziejowicach.
Magdalena Kalinowska zmarła 13 kwietnia 1891 roku w Zimnicach w parafii Osuchów. W akcie zgonu nazwano ją żoną owczarza. Stanisław Kalinowski przeżył swoją żonę o niemal 12 lat, zmarł 28 stycznia 1904 roku w miejscowości Zbiroża w parafii Lutkówka. Wieś ta obecnie należy do gminy Mszczonów w powiecie żyrardowskim.
Trudno ustalić kiedy Jadwiga Kalinowska pojawiła się w Laskach, a właściwie w lesie między Laskami a Osowcem. Laski i Zakrzew, miejsce urodzenia przyszłej pustelnicy dzieli odległość 230 km. Jadwiga miała przebyć ją pieszo, kierowana Bożym wezwaniem do zamieszkania w miejscu, gdzie wiele lat wcześniej przebywał szanowany przez okoliczną ludność pustelnik.
Tak pisał o Jadwidze Kalinowskiej, naoczny świadek urodzony we wsi Laski Władysław Rydel autor niezwykłych wspomnień „Historia małego człowieka”
„W kilkanaście lat po jego śmierci zgłosiła się młoda niewiasta. Ta również oświadczyła, że we śnie głos ją wezwał do poświęcenia się całkowicie służbie Bogu oraz do zamieszkania na miejscu dawnego pustelnika. W czasie pierwszej wojny światowej (1914-18) domek pustelnicy został częściowo zniszczony. Do tego na skutek stałego przemarszu wojsk samotne miejsce w puszczy było niebezpieczne dla niewiasty. Z tych względów pustelnica zamieszkała w naszej wiosce. Z czasem pobudowano jej tam maleńki domek, w którym żyła do śmierci.
Podobnie zresztą, jak i pustelnik żyła z ofiar, znoszonych jej przez miejscową ludność . Z rana szła do kościoła w Zbójnie. Tam modliła się, dekorowała kwiatami ołtarz, a wieczorem wracała do domu. We wsi odwiedzała chorych i konających , niosąc im słowa otuchy. Pustelnica cieszyła się wielkim szacunkiem wśród miejscowej ludności.”
Jadwiga Kalinowska, zmarła ,jak napisano na nagrobku. w 1941 roku. Pochowano ją na cmentarzu w Zbójnej. Dla sobie współczesnych była kimś bardzo ważnym. Jakiś czas po jej śmierci wybudowano wyjątkowy nagrobek na miejscowej nekropolii będący świadectwem szacunku i wdzięczności naszych przodków Teraz gdy pamięć i sam nagrobek naruszył nieuchronny czas powstała ta opowieść aby choć w niewielkim stopniu odbudować i jedno i drugie …
PS. Serdecznie dziękuję Pani Agnieszce Brzóska, bez której wszechstronnej pomocy nie powstałaby ta opowieść.”
