O potrzebie posiadania strategii rozwoju wioski na łamach eDąbrówka pisałem nieco wcześniej ( i 29.11.2024), linki do wpisów powyżej. Minął rok i nieco więcej, a u nas nadal grobowa cisza w tym temacie. Nadal podejmujemy decyzje bez sprecyzowanego i określonego celu, tak na bieżące, bez planowania strategicznego. Można i tak, tylko dokąd to prowadzi? Stojąc, cofamy się, działamy więc na własną zgubę. Postawmy chociażby kilka przykładowych pytań:
- Dlaczego zrezygnowano u nas z budowy jednego ze sklepów sieci „Dino”?
- Jak przedstawia się w wiosce sytuacja demograficzna?
- Dlaczego nadal mieszkańcy wioski są pozbawieni dostępu do bezpłatnej komunikacji autobusowej w sytuacji kiedy inne wioski gminy ją mają?
- Ile w ostatnich latach powstało w wiosce nowych miejsc pracy, a ile znikło z jej krajobrazu?
- Kiedy w wiosce nastąpiła ostatnia rozbudowa wodociągu?
- Jaką realną ofertę kulturalno-oświatową ma samorząd dla seniorów zamieszkujących wioskę?
Poszukując odpowiedzi na powyższe, warto poświęcić chwilę na lekturę artykułu z witryny wiejskiej „Strategia rozwoju sołectwa – dlaczego warto ją mieć?”, autor Tomasz Schimanek, datowanego na dzień 12.11.2024 r. Fragment artykułu poniżej:
Wieś, która realizuje strategię rozwoju ma większe szanse na to, że jej mieszkańcy będą zintegrowani wokół wspólnych celów, będą czuć się współodpowiedzialni za swoją społeczność i będą angażować się w działania na jej rzecz. Dzięki temu, wspólnymi siłami, przy wykorzystaniu zasobów zewnętrznych stworzą wieś odporną na zagrożenia i przyjazną dla wszystkich.
Co to jest strategia rozwoju?
Strategia to plan działań w dłuższej perspektywie na przykład 3, 5 ,10 czy 20 lat. Planowanie strategiczne pozwala działać skuteczniej i efektywniej na rzecz rozwoju kraju, regionu, społeczności lokalnej. Dlatego rząd tworzy różnego rodzaju strategie dotyczące kompleksowego rozwoju kraju, czy też poszczególnych jego aspektów, np. kapitału ludzkiego czy ekologii. Strategie rozwoju tworzą samorządy regionalne, powiaty, gminy, ale także firmy czy organizacje pozarządowe.
Strategie pozwalają określić cele rozwojowe i ukierunkować działania rządu, samorządów czy firm na ich osiąganie. Strategie są tworzone, bo są potrzebne, ale niekiedy wymaga tego prawo, tak jest na przykład w przypadku strategii rządowych czy regionalnych. Gminy i powiaty na razie nie mają takiego obowiązku, ale tworzą strategie po to, żeby wiedzieć, jak mają się rozwijać w przyszłości, i jak tym procesem rozwoju zarządzać.
Po co sołectwu strategia?
Prawo nie wymaga, aby sołectwo miało swoją strategię rozwoju, nie narzuca jej kształtu ani zawartości. Dzięki temu strategia rozwoju sołectwa może i powinna być o wiele prostsza, niż strategia rozwoju gminy czy województwa. Wiele sołectw ma już swoje strategie, tworzone najczęściej w ramach regionalnych programów Odnowy Wsi, w których jest to warunek konieczny do pozyskania wsparcia. Te strategie przygotowywane są zgodnie z określonymi w programach wymogami, a przyjmowane są nie tylko przez zebrania wiejskie, ale także przez rady gmin, bo to one są beneficjentami programów Odnowy Wsi.
Ale nawet jeżeli nikt od nas tego nie wymaga, warto pomyśleć o przygotowaniu i realizowaniu strategii rozwoju wsi, bo to zwiększa szanse na:
- zaplanowany, ciągły i harmonijny proces rozwoju wsi, zgodny z potrzebami jej mieszkańców,
- efektywniejsze wykorzystanie w tym procesie zasobów wewnętrznych i zewnętrznych, zarówno finansowych, rzeczowych, jak i ludzkich,
- lepsze zarządzanie wsią przez zebranie wiejskie i sołtysa oraz lepsze dostosowanie do potrzeb wsi działań, podejmowanych przez radę gminy i wójta,
- włączenie się mieszkańców w myślenie o przyszłości swojej społeczności i zaangażowanie we wspólne działania na rzecz jej rozwoju,
- wspólne zastanowienie się, jak ma się rozwijać nasza społeczność, co chcemy wspólnie osiągnąć, co musimy zrobić, żeby to osiągnąć i czego do tego będziemy potrzebować.
A to w konsekwencji przełożyć się może na lepsze zaspokajanie potrzeb mieszkańców wsi, ich integrację oraz wzrost ich zadowolenia z otoczenia, w którym żyją.
Strategia musi zostać spisana, przyjęta przez zebranie wiejskie i oczywiście udostępniona wszystkim mieszkańcom oraz przekazana do informacji radzie gminy i wójtowi.
Przedruk. www.witrynawiejska.org.pl,Strategia rozwoju sołectwa – dlaczego warto ją mieć?, dostęp 26.09.2025 r.
