Tytułowe słowa zdają się dobrze obrazować obecną sytuację wielu organizacji pozarządowych. Najważniejszą cechą i wartością organizacji społeczeństwa obywatelskiego powinna być niezależność od instytucji państwa. W życiu jedynie niezależne od państwa społeczeństwo obywatelskie może dobrze służyć innym, równie ważnym dla społeczeństwa wartościom zapisanym w konstytucji, takim jak wolność, praworządność, równouprawnienie, godność człowieka czy demokracja. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego powinny stać na straży tych wartości, będąc w gotowości do przeciwstawienia się każdej władzy, która zapomni o swoich obywatelskich i konstytucyjnych obowiązkach. Powinny być one rzecznikami opinii publicznej. Każda władza w demokratycznym państwie musi bowiem się liczyć z opinią publiczną.
Jak często pokazuje życie, władza zamiast w cierpliwym dialogu społecznym przekonywać do swoich trudnych, lecz często koniecznych decyzji, wykorzystuje posiadane przez siebie środki i metody, by „kupić” akceptację i spokój społeczny. Postawmy np. pytanie o cel dotacji dla Kół Gospodyń Wiejskich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Słyszało się tu i ówdzie słowa „załóżmy koło to otrzymamy pieniądze”. No i zakładano, dotowano. Podobnie było kiedyś. Historia zatoczyła koło. A co by było jakby tych dotacji nie było? Co na to inne organizacje pozarządowe bez prawa do ustawowych dotacji? A tych bardzo wartościowych jest wiele i często muszą radzić sobie same lub mają zamknięte drzwi tu i tam. Przyczyna….? W tym miejscu zaczyna się dramat sektora pozarządowego. Kto daje kasę ten stawia warunki i wymaga. Ten który ją bierze jest posłuszny, bądź marne ma szanse na otrzymanie dotacji. Tu rządzący mają w ręku instrumenty politycznego uzależniania sektora pozarządowego. Sytuacja taka nie tylko powoduje powstawanie pokusy korupcji politycznej, ale głęboko antagonizuje i dzieli samo środowisko organizacji pozarządowych. Ze szkodą oczywistą dla całego społeczeństwa. Czy to jest zdrowe i jak to naprawić? To już temat na inny czas.
