W związku z rozwojem gospodarki rolniczej na Kurpiowszczyźnie w drugiej połowie XIX wieku kowale puszczańscy wyspecjalizowali się w artystycznym wytwórstwie kutych w żelazie przedmiotów użytkowych i kultu religijnego.
Kowalstwo było cenioną profesją, dającą dobry statut społeczny i ekonomiczny w społeczeństwie. Kowal więc nie tylko kuł konie, robił lemiesze do pługa, zamki do drzwi, ozdoby do kufrów, obręcze do kół itp., ale też wytwarzał piękne kute krzyże., które jeszcze stoją do dziś. Bez trudu możemy je spotkać na naszych wioskach. Soją przy drogach, w polach, lesie i na cmentarzu. To nasze znaki historii i wiary mające czasem ponad 100 lat. Gąski, Szkwa, Szafarczyska, Grale to przykładowe miejsca, gdzie je odnajdziemy. Na dąbrowskim cmentarzu bez trudu możemy odnaleźć też krzyże nagrobne – świadectwa dzieł sztuki kowalskiej. Powoli one zanikają a w ich miejsce zajmują różne nagrobki. Pamiętajmy o tych wytworach rąk ludzkich i w miarę możliwości uchrońmy je od zapomnienia i zniszczenia.
Foto: krzyż z 1901 roku w Szafarczyskach
