Kurpie w hołdzie ks. Stanisławowi Tworkowskiemu

Kurpie w hołdzie ks. Stanisławowi Tworkowskiemu

Ks. Stanisław Tworkowski (1901-1999) – Kurp przez większość swego życia posługujący w diecezji warszawskiej, nigdy nie zapomniał o swej kurpiowskiej ziemi. Z niej wyszedł, do niej wracał i i w niej spoczął na wieki. Posługa kapłańska na ziemi warszawskiej sprawiła, iż nieco zszedł on w cień życia mieszkańców Puszczy Kurpiowskiej. Niemniej jednak, dzięki wielu wspaniałym osobom, nie został on zapomniany, a wręcz przeciwnie, świadomość i wiedza mieszkańców o jego osobie jest coraz większa. Kilka słów o tym jak to się działo i dzieje, o wszystkim, o tym dobrym i nieco mniej dobrym.

Związek Kurpiów – stowarzyszenie z siedzibą w Ostrołęce, założone w 1996 r, zajmujące się badaniem oraz kultywowaniem kultury kurpiowskiej co i jakiś czas przypomniało sylwetkę prezbitera. Wieloletni Prezes Związku napisał: Byłem na pogrzebie ks. Stanisława Tworkowskiego. Postać ks. Stanisława Tworkowskiego ciekawiła mnie od czasu przeprowadzki do Kadzidła w 1994roku. O śp. księdzu napisałem obszerny artykuł, poparty dokumentami w nr 4/2004 Kurpi – tytuł artykułu: „Kurpiowski szlachcic, żołnierz i wielki kapłan”. W Kurpiach oraz innych wydawnictwach Związku Kurpiów także zamieściliśmy szereg jego gadek. Poświęciłem śp. księdzu także rozdział pt. „Gorliwy kapłan, żołnierz i szlachcic kurpiowski ks. Stanisław Tworkowski 1901-1999″ w naszej publikacji wydanej w 2014 r. pt „Kurpie. Najważniejsi w dziejach”.¹

Ten sam związek w 2016 roku apelował do samorządowców, aby lice naszych miast i wsi nazywać imionami lokalnych bohaterów, w gronie którym znalazła się także osoba ks. Stanisława Tworkowskiego:Jesteśmy przekonani, że mieszkańcy Kurpiowszczyzny chcą takich zmian i z dumą będą podkreślać, iż mieszkają przy ulicy Adama Chętnika, Henryka Lenarciaka, ks. Stanisława Tworkowskiego, Stanisława Ceberka, Bronisława Talara, rodziny Stefanowiczów, Józefa Sobiecha itp. ²

Na stronie internetowej Urzędu Gminy w Kadzidle znajduje się informacja o odnowieniu w roku 2017r., przydrożnego krzyża, posadowionego jeszcze przed wojną. Krzyż ten, łączony jest, przez starszych mieszkańców Kadzidła, z osobą wybitnego kapłana, ks. Stanisława Tworkowskiego. Znajduje się on przy drodze prowadzącej do Piaseczni, na wysokości leśniczówki i ulicy Jagodowej. W listopadzie 2017 roku Rada Gminy Kadzidło podjęła uchwałę NR XL/282/2017 RADY GMINY KADZIDŁO  z dnia 15 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie wsi Kadzidło.³Skwer usytuowany jest przy kościele od strony cmentarza. Dariusz Łukaszewski – były wójt gminy Kadzidło w 2025 roku na łamach portalu Moja-Ostrołęka tak pisał: Przed laty stworzyliśmy w Kadzidle uroczy skwerek Jemu właśnie poświęcony. Skromna rzeźba Chrystusa Frasobliwego. Odrobina zieleni. Jedna, czy dwie ławeczki dla zdrożonych przechodniów. Gustowna tabliczka informacyjna. Wydawało się, że pozostaniemy jedyną gminą, której przyszło do głowy akurat takie upamiętnienie .⁴

Urząd Gminy w Lelisie wydając książkę Dzieje Lelisa i okolic – wydanie drugie uzupełnione doceniając zasługi kapłana w dla lokalnej społeczności , i nie tylko, w gronie osób zasłużonych dla gminy Lelis, zamieścił biogram ks. Stanisława Tworkowskiego.⁵Artykuły o ks. Stanisławie Tworkowskim znalazły się także w Gminnym Biuletynie informacyjnym „Wieści Gminne” zatytułowany „Kilka słów o życiu ks. Stanisława Tworkowskiego⁶ oraz w periodyku O sobie o naszej ziemi, wydawnictwa Zespołu Szkół SIGiE w Ostrołęce noszący tytuł „Człowiek o którym nie wolno zapomnieć”⁷

Publikacja książkowa „Wieś i Parafia Dąbrówka. Nasze dziedzictwo…” z 2024 roku, również poświęciła kilka stron temu kapłanowi, jako mającemu swe korzenie w Dąbrówce. Karty jemu poświęcone rozpoczynają się od słów: „Niezwykły człowiek i kapłan, który na stałe wpisał się w obraz kurpiowskiej ziemi, w tym i Dąbrówki….”.⁸

Od 2016 roku na stronie internetowej www.barc-dabrowka.pl a następnie www.edabrowka.net zamieszczane są różnego rodzaju informacje, zdjęcia związane z życiem, działalnością i twórczością tego kapłana.⁹

W dniu 08.12.2025 na falach lokalnej rozgłośni radiowej Radio OKO, w ramach audycji „Gość Radia OKO”, Krzysztof Bulak przybliżył nieco słuchaczom osobę jednego z największych kapłanów II Rzeczypospolitej.

Wyrazem pamięci i wdzięczności lokalnej społeczności są chociażby symbole narodowe umieszczane na pomniku ks. Stanisława Tworkowskiego. W okresie świąt patriotycznych na miejscu jego spoczynku można zobaczyć m.in. narodowy kotylion. Ten piękny symbol patriotyczny mówi sam za siebie. Jak widać ktoś pamięta o tym wielkim Kurpiu. Kurpiu, który przez wiele lat posługiwał w warszawskich stronach, ale wyszedł z kurpiowskiej ziemi i do niej powracał i powrócił.

Świadectwo Pawła Niedbały¹⁰

Odwiedziłem ks. Prałata na kilka miesięcy przed jego śmiercią, Jedyny raz widziałem go żywego przez ok 3 godz. Samo pójście na spotkanie z taką Legendą, o którym dużo słyszałem i czytałem oraz po prostu wiedziałem, wywoływało dreszczyk emocji. Od razu znaleźliśmy wspólny język, ksiądz był bardzo ucieszony, że spotkał się z bratnią duszą. Dla mnie najciekawsze były jego wspomnienia, a mówił pięknie. Natomiast bardzo bolał nad ruinizacją kościoła Był osobą duchowną, ale był to bardzo świadomy politycznie narodowiec – tak jak ponad 90% przedwojennego duchowieństwa, w tym np biskup łomżyński Stanisław Kostka Łukomski. Odchodząc, uklęknąłem prosząc o błogosławieństwo, ucałowałem jego kapłańską dłoń, on mi zrobił znak krzyża na czole. Niezapomniane przeżycie. Ogromnie się cieszę, że postać ta została tak pięknie uhonorowana w Kadzidle.