Wpierw powinności stanu, potem jest czas na resztę. Po owocach ich poznacie. Poniżej moje owoce nieobecności na ostatnim zebraniu wiejskim, czyli uwagi i wnioski do projektu statutu sołectwa Dąbrówka, które zgodnie z deklaracją i dla dobra sołectwa zostaną przekazane do UG Lelis w stosownym czasie. Obrady, obrady, obrady i co z nich praktycznie wynika? Zarówno ja, jak i inni mieszkańcy chętnie poznają też owoce obrad tegoż zebrania w przedmiotowej sprawie. Co może zachęci ich skutecznie do obecności na tego rodzaju spotkaniu mieszkańców sołectwa. Nie jest chyba to tajemnicą i problemem przekazać z zebrania informację zwrotną. Osoby, które nie były na zebraniu także winny być poinformowane o jego rezultatach.
Dla nie zorientowanych konsultacje społeczne w przedmiocie statutów sołectw nie wymagają żadnych uchwał zebrań wiejskich, każdy mieszkaniec może to uczynić indywidualnie. Zebranie wiejskie nie zatwierdza też statutu sołectwa, jak to można przeczytać tu i tam. Konsultacje w sprawie projektów statutów nie ograniczają się również do zebrań wiejskich. Statuty sołectw uchwala rada gminy po uprzednim ich skonsultowaniu z mieszkańcami.. Takie są bowiem reguły konsultacji społecznych i należy to szanować.
UWAGI I WNIOSKI DO PROJEKTU SATUTU SOŁECTWA DĄBRÓWKA GMINA LELIS
- Zmienić duże litery na małe w słowach Sołtys, Wójt itp.
Uzasadnienie: Nie pisze się wielkimi literami terminów niebędących nazwami własnymi np. wójt, sołtys, zebranie wiejskie, rada gminy, rada sołecka, urząd, statut, gmina, sołectwo itd.
2 . Rozdz. I par. 3 Zmienić zapis na „Obszar sołectwa obejmuje wieś Dąbrówka”.
Uzasadnienie: Dopisać słowa że sołectwo używa pieczątki o treści …… oraz że ma swój znak graficzny uchwalony przez zebranie wiejskie.
3. Rozdz.2 par.7 – po słowie „należy” dopisać słowo „w szczególności”.
Uzasadnienie: ma to na celu włączenie kompetencji zebrania wiejskiego w tzw. katalog otwarty. W tym proponowanym zapisie /katalog zamknięty/ nie mieszczą się nap. sprawy kultury, współżycia społecznego, ładu publicznego, bezpieczeństwa etc
4.Rozdz. 2 par. 8 pkt 4 napisać „przed organami gminy”
Uzasadnienie: sołtys reprezentuje sołectwo jedynie przed organami gminy.
5.Rozdz. 2 par. 8 – dopisać podawanie do mieszkańców informacji zwrotnej o podjętych uchwałach z zebrania wiejskiego.
5. Uzasadnienie: Brak informacji zwrotnej do mieszkańców jest podstawowym błędem w wzajemnym komunikowaniu się i łamie zasady współżycia społecznego. Informacja musi być dwustronna.
6. Rozdz. 2 par. 8 – dopisać informowanie mieszkańców o kwocie wyliczonego funduszu sołeckiego
Uzasadnienie: informacja podana przez wójta sołtysowi o wysokości funduszu sołeckiego jest informacją publiczną i jest ona niezbędna dla mieszkańców do prawidłowego przygotowania propozycji zadań z tegoż funduszu.
7. Rozdz. 2 par. 8 pkt 1 – 1.dopisać podnoszenie kwalifikacji z zakresu obowiązującego prawa. 2. dopisać pkt 18 brzmiący: Inne wynikające z bieżących potrzeb sołectwa.
Uzasadnienie: sołtys musi znać m.in. obowiązujące w państwie prawo. Nie może być mowy o tym, że tak się sołtysowi wydaje. Nie sposób przewidzieć nieustannie zmieniających się potrzeb sołectwa.
8. Rozdz. 2 par. 9 – dopisać formę zwoływania i zawiadamiania mieszkańców o posiedzeniu rady sołeckiej. Uzasadnienie: posiedzenia rady sołeckiej są jawne.
Uzasadnienie: brak tego przeczy zasadzie jawności posiedzeń rady sołeckiej.
- Rozdz. 3 par. 11 pkt 1 – błędny zapis, niezgodny z prawem.
Uzasadnienie: Zebranie wiejskie jest czynnością publiczną i prawo do udziału w zebraniu wiejskim ma każdy obywatel RP.
- Rodz. 3 par. 11 pkt. 2 – po słowach „..do Rady Gminy” dodać są pełnoletni i posiadają polskie obywatelstwo.
Uzasadnienie: Proponowany dopisek jest zgodny z art. 10 par 1 pkt 3a Kodeksu wyborczego, który daje czynne prawo wyborcze także, obywatelowi Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim oraz obywatelowi Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy.
11. Rodz. 3 par. 12 – brak jest określenia terminu w którym sołtys winien zwołać zebranie na wniosek wójta lub mieszkańców.
Uzasadnienie: termin ten musi być jasno określony np. 14 dni kalendarzowych.
12. Rozdz. 2 par. 9 pkt 1 – poszerzyć katalog obowiązków rady sołeckiej np. o:
– współpraca i utrzymywanie kontaktów z organizacjami pozarządowymi działającymi w sołectwie;
-występowanie do sołtysa i na posiedzeniach rady sołeckiej z inicjatywami dotyczącymi udziału mieszkańców w rozwiązywaniu problemów sołectwa i realizacji jego zadań:
– przygotowanie projektu wniosku dotyczącego przeznaczenia funduszu sołeckiego (o ile został wyodrębniony w budżecie gminy);
– współdziałanie z radami sołeckimi innych sołectw w celu realizacji przedsięwzięć wspólnych.
Uzasadnienie: pozwoli to na poszerzenie pola działania rady sołeckiej, przez co zapisy o niej nie będą jedynie martwymi zapisami. Rada sołecka reprezentuje większy i bardziej różnorodny krąg mieszkańców sołectwa.
13. Rozdz. 2 par.9 pkt.3 – zapis niezgodny z prawem
Uzasadnienie: Rada sołecka, choć powoływana obligatoryjnie, nie jest organem samodzielnym, uprawnionym do reprezentowania sołectwa. Natomiast sołtys, który zasięga jej rady i opinii, nie może jej zwoływać i przewodniczyć obradom – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrok NSA z dnia 30 lipca 2024 r. III OSK 654/23.
14. Rozdz. 2 par.9 – należy dopisać kto zwołuje posiedzenie rady sołeckiej i kto przewodniczy jej obradom, jak sporządza się dokumentacje obrad itp.
Uzasadnienie: to są zapisy techniczno-organizacyjne porządkujące pracę rady sołeckiej.
15. Rozdz. 2 par.9 pkt.4 – „….dopisać „nie rzadziej jednak niż jeden raz w roku”.
Uzasadnienie: zapisy te doprecyzowują zasady działania rady sołeckiej, co pozwala uniknąć zbędnych komplikacji.
16. Rozdz. 2 par. 1 – dodać pkt 3 brzmiący: Do kompetencji rady gminy należy ustalenie czy członkom rady sołeckiej przysługuje dieta czy zwrot kosztów podróż.
Uzasadnienie: Działanie sołtysa i rady sołeckiej jest działalnością społeczną i nie może być iż są oni różnie traktowani. Sołtysowi przysługuje dieta a członkom rady sołeckiej nie. Podstawę prawną do takiego działania stanowi art. 37b ust. 2 u.s.g., który daje możliwość radzie gminy ustanowienia zasad, na jakich m.in. członkom rady sołeckiej przysługiwać będą – wspomniane powyżej: zwrot kosztów lub dieta.
17. Rozdz. 4 par. 17. Zamienić słowo „zebranie” na „wybory”.
Uzasadnienie: winno być wybory sołtysa i rady sołeckiej zarządza wójt.
18. Rozdz. 4 par. 18 pkt 4 – zapis niezgodny z prawem
Uzasadnienie: zmienić zapis bowiem sołtysem i członkiem rady sołeckiej danego sołectwa może zostać osoba niemieszkająca nawet w danym sołectwie! I taka jest poprawna interpretacja obowiązującego prawa samorządowego.
19. Brak zapisu o wymaganym qworum zebrania wiejskiego + drugi termin.
Uzasadnienie: Wymagane «quorum» dla ważności zebrania wiejskiego i podejmowanych uchwał, wynosi co najmniej 10 proc. mieszkańców sołectwa uprawnionych do udziału w zebraniu”. Brak tego wymogu może być przyczyną nadużyć.
20. Rozdz. 8 -par.33 – błędny zapis, niezgodny z prawem.
Uzasadnienie: Wójt nie ma ustawowych uprawnień do rozwiązywania sporów interpretacyjnych zapisów statutu. To przysługuje radzie gminy jako organowi uchwałodawczemu.
————————————————————————————
W/w uwagi propozycje, wnioski zostały w dniu 27.01.2026 roku na piśmie złożone w UG Lelis. Czy zostaną uwzględnione? Autopsja podpowiada. iż na to istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo. Dlaczego? Być może odpowiedź znajdziemy w protokole z przebiegu konsultacji….
