Dzieje gminnej oświaty cd. – Nasiadki

Nasiadki /fragment/

W 1914 w Nasiadkach była to 1 klasowa szkoła prywatna ¹ i uczył w niej Wiktor Podziunas² Unikalną placówką była działająca na terenie gminy Państwowa Wędrowna Szkoła Rolnicza Żeńska, która cieszyła się dużym poparciem lokalnej społeczności. Ludowe szkoły rolnicze, zarówno prywatne, jak i państwowe, miały na celu przygotowanie zawodowe samodzielnych gospodarzy rolnych i gospodyń oraz świadomych swoich obowiązków obywateli kraju. Funkcjonowanie tego rodzaju edukacji rolnej regulowała Ustawa z dnia 9 lipca 1920 r. o ludowych szkołach rolniczych³ . Zakładano powstanie w powiecie co najmniej dwóch publicznych ludowych szkół rolniczych – męskiej i żeńskiej.  Właścicielem szkoły miały być izby rolnicze, który miał zapewnić bezpłatne mieszkanie, opał, światło. Kierownika szkół powołanych przez powiatowe związki komunalne lub izby rolnicze mianował minister rolnictwa i dóbr państwowych. Kurs nauczania trwał nie mniej niż 11 miesięcy, obejmował nauczanie teoretyczne i zajęcia praktyczne w gospodarstwach prowadzonych przy szkole. Przyjmowano kandydatów mających nie mniej niż lat 16 i kandydatki mające nie mniej niż 14 lat, po ukończeniu powszechnej szkoły ludowej. Uczniowie przez czas trwania nauki mieli prawo do zamieszkania w urządzonych przy szkole internatach, po uiszczeniu opłaty za koszty utrzymania. Szkołami rolniczymi miały zarządzać powiatowe komisje szkolne z udziałem trzech delegatów wybranych przez sejmik powiatowy oraz z przedstawiciela izby rolniczej, przedstawiciela Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych, inspektora szkolnego. Szkoły podlegały Ministerstwu Rolnictwa i Dóbr Państwowych⁴. Jedną z absolwentek tej szkoły był Stanisława Piersa z domu Przygoda⁵.

„Dla pożytku okolicznych Kół Związku Młodej Wsi” – takie słowa można odnaleźć przy utworzeniu w Nasiadkach w 06 lutego 1936 roku Szkoły Rolniczej dla dziewcząt. Starania ludzi dobrej woli przyniosły efekt i 30 młodych dziewcząt mogło rozpocząć w niej naukę. Chętnych było dwa razy więcej. Szkoła mieściła się w byłym budynku gminy, posiadała także własny internat,wspólną kuchnię, a gmina sponsorowała osoby mniej zamożne. Wójt gminy Nasiadki Pan A. Nalewajk zwrócił się z apelem do swych mieszkańców o wsparcie inicjatywy otwarcia i utrzymania szkoły, co spotkało się z pozytywnym odzewem. Dla przykładu Komendant Posterunku Policji w Nasiadkach – niejaki Pan Zielinski, wykazał w tym zakresie wiele dobrego serca i zaangażowania.

Wędrowna Żeńska Szkoła Rolnicza w Nasiadkach. Zdjęcie ze zbiorów Krzysztofa Piersy z Nasiadk. Kierownik tej szkoły Adam Wasilewski wyruszył na front jako żołnierz września.

6 lutego 1936 roku Kuratorium Okręgu Szkolnego utworzyło w Nasiadkach i Grodzisku Szkołę Gospodarstwa Domowego, która dawała kilkudziesięciu dziewczętom „kwalifikacje na rozumne gosposie wiejskie”. Zgłosiło się 54 kandydatki, z czego przyjęto 30. Prawdopodobnie w wyniku zatargów /Pewne czynniki, którym zależy na ciemnocie ludu, czynią krecią robotę/ placówka została przekształcona w Wędrowną Szkołę Gospodarstwa Domowego i przeniesiona do Gawrych. Sprawa musiała być poważna, skoro szkołę odwiedził wojewoda Pasławski, witany przez kierowniczkę H. Ambroziewiczównę i wójta A. Nalewajka”⁶. O funkcjonowaniu tej szkoły donosił także „Przegląd Ostrołęcki”: