Stan wojenny w Polsce, czyli ograniczenie praw obywatelskich wprowadzone zostało w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Jego celem było zahamowanie aktywności społeczeństwa dążącego do gruntownej reformy ustroju społeczno-politycznego PRL.
Ówczesne władze przygotowywały go od sierpnia 1980, uzasadniając groźbą zamachu stanu i przejęcia władzy przez opozycję skupioną w ruchu społecznym Solidarność, załamaniem gospodarki, możliwością interwencji radzieckiej. Organem pełniącym funkcję administratora stanu wojennego w Polsce była Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego (WRON) z gen. W.Jaruzelskim na czele.
W tym czasie zostały ograniczone podstawowe prawa obywatelskie, wprowadzono m.in. godzinę milicyjną (do maja 1982), zawieszono działalność organizacji społecznych i związków zawodowych (niektóre rozwiązano, np. „Solidarność”, Niezależne Zrzeszenie Studentów, Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, ZASP, ZLP, w innych dokonano zmian w kierownictwie, np. w Stowarzyszeniu PAX. Zmilitaryzowano główne działy gospodarki, zakazano zmian miejsca pobytu, wprowadzono cenzurę korespondencji, tryb doraźny w postępowaniu sądowym. Działaczy Solidarności, opozycji politycznej oraz kilkunastu reprezentantów władzy sprzed sierpnia 1980 internowano (łącznie ok. 10 tys. osób).
Wszelkie demonstracje, czy strajki tłumione były przez Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej ZOMO) często przy użyciu ciężkiego sprzętu bojowego. Były zabici i ranni. Aktywistów społecznych zwalniano z pracy, szykanowano, zniesławiano, nakłaniano do „deklaracji lojalności”. Przy współpracy bezpieki prowadzono weryfikację pracowników sądów, oświaty, administracji, prasy, radia, telewizji, wydawnictw. Naród w szerokim zakresie podjął bojkot kontrolowanych przez władze organizacji i instytucji. Powstał podziemny ruch prasowo-wydawniczy oraz niezależny obieg informacji.
Kościół katolicki pozostał ze zniewolonym narodem. Cierpiał wraz z nim. Wspierał go moralnie, organizacyjnie, logistycznie i materialnie. Jedną z jego ofiar było zamordowanie ks. Jerzego Popiełuszki. Z pomocą społeczeństwu przychodziły także różne organizacje międzynarodowe. Zjawisko „dary” przybrało niespotykany wymiar.
Stale pogarszająca się sytuacja gospodarcza (spadek produkcji, brak towarów na rynku, system kartkowej dystrybucji artykułów pierwszej potrzeby, pustych półek w sklepach) i polityczna presja międzynarodowej opinii publicznej sprawił, iż stan wojenny został zawieszony 31 grudnia 1982. Został zniesiony 22 lipca 1983. Niektóre jego represyjne praktyki i część ustawodawstwa przetrwały do 1989 r. W lutym 1992 Sejm RP uznał wprowadzenie stanu wojennego za nielegalne.
Pamiętajmy i o tych bolesnych wydarzeniach, Ofiary, cierpienia i trud ludzi tego okresu niech przyczynią się do tego, aby więcej brat nie stawał przeciw bratu.
Opr. na podst. www.wikipedia.org.pl
