W ostatnim czasie od jednego z radnych naszej wspólnoty samorządowej, na moje stwierdzenie, iż radni nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za swoje uchwały i decyzje, jedynie mogą ponieść odpowiedzialność polityczną, i to wtedy kiedy zdecydują się ubiegać o mandat radnego w następnej kadencji, w odpowiedzi usłyszałem, że ponosi on odpowiedzialność moralną. Słusznie mówił, ale pod warunkiem, iż wie co to znaczy moralność oraz gdy nią żyje.
Podstawową powinnością radnego w wykonywaniu zadań jest kierowanie się interesem publicznym i dobrem społeczności lokalnej, którą reprezentuje.
Spójrzmy zatem jak może wyglądać przykładowy kodeks etyki radnego. Celem wyliczenia zasad etyki radnego jest przede wszystkim sprecyzowanie standardów zachowania przedstawicieli władzy lokalnej wybieranych w wyborach samorządowych.
Zasady ogólne
Radny, jako członek władz lokalnych posiadając władzę określoną prawem, winien działać zgodnie z prawem i nie nadużywać swojej władzy.
Słowa roty ślubowania radnego winny mu towarzyszyć nieustannie. A brzmią one: ” Uroczyście ślubuję rzetelnie i sumiennie wykonywać obowiązki wobec Narodu Polskiego, strzec suwerenności i interesów Państwa Polskiego, czynić wszystko dla pomyślności Ojczyzny, wspólnoty samorządowej powiatu i dobra obywateli, przestrzegać Konstytucji i innych praw Rzeczypospolitej Polskiej.” Często radni dodają: „Tak mi dopomóż Bóg”
Zapisy regulaminu Rady także winny być znane radnemu i przestrzegane przez niego.
Radny jest zobowiązany stosować się do tych nakazów i zasad oraz dbać, aby jego sytuacja osobista nie kolidowała z ustaleniami kodeksu i prawa.
Radny nie powinien nigdy być zwolennikiem działań sprzecznych z tymi zasadami, ani też do nich zachęcać.
Radni w szczególności, powinni działać zgodnie z następującymi zasadami:
- praworządności,
- bezstronności i bezinteresowności,
- obiektywności,
- uczciwości i rzetelności,
- odpowiedzialności,
- jawności,
- dbałości o interes publiczny,
- godnego zachowania przy wykonywaniu funkcji radnego,
- uprzejmości i życzliwości w kontaktach z obywatelami.
Zasady wykonywania funkcji
- Radny w wykonywaniu swoich zadań kieruje się interesem publicznym i dobrem społeczności lokalnej, którą reprezentuje.
- Radny zobowiązany jest do znajomości przepisów prawa będącego podstawą jego działania.
- Radny wykonuje swoje zadania rzetelnie i z należytą starannością.
- Radny nie powinien nigdy brać udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących spraw, z którymi wiążą się osobiste korzyści.
- Radny powinien unikać sytuacji, które dawałyby powody do podejrzeń, że jego postępowanie jest niezgodne z przepisami prawa.
Obowiązki wynikające ze sprawowania funkcji radnego
- Radny nie może wykonywać swojej funkcji lub używać swoich wpływów w prywatnym interesie, w celu osiągnięcia korzyści osobistej.
- Radny powstrzymuje się od wydawania decyzji dotyczących bezpośrednio lub pośrednio jego osobistego interesu, wcześniej sygnalizując o takiej sytuacji.
- Podczas wydawania decyzji władczych radny nie może kierować się własnym bezpośrednim lub pośrednim interesem.
- Radny zobowiązany jest do przestrzegania dyscypliny finansowej i budżetowej. Radny składa sprawozdanie ze swojej działalności zgodnie z zasadami określonymi w przepisach szczególnych.
- Radny podporządkowuje się zasadom nadzoru wewnętrznego i zewnętrznego.
- Radny powinien zawsze, uczestnicząc w podejmowaniu decyzji personalnych kierować się oceną przydatności kandydata do zajmowania danego stanowiska lub funkcji, nie zaś innymi, pozamerytorycznymi względami.
- Radny nie powinien nigdy ujawniać, czy używać poufnych informacji dla odnoszenia osobistych korzyści lub dyskredytowania rady.
