Poniżej sentencja wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich do Wójta Gminy Lelis z wiadomością do Przewodniczącego Rady Gminy, w sprawie modyfikacji statutów sołectw gminy Lelis. Rzecznik w piśmie VII.6060.40.2026.DR z dnia 05.10.2026 roku pisze:
Co to oznacza? Gdy Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) postuluje, oznacza to, że publicznie zgłasza oficjalną prośbę, wniosek lub postulat o zmianę obecnego stanu prawnego – na przykład o znowelizowanie złego przepisu, wprowadzenie nowej regulacji lub podjęcie konkretnych działań przez władze (np. rząd, ministerstwa czy parlament). Innymi słowy zwraca uwagę na problem, zauważa lukę w prawie, niesprawiedliwość lub naruszanie praw obywatelskich w jakiejś dziedzinie. Proponuje rozwiązanie, czyli krytykuje obecny zapis i jednocześnie wskazuje co dokładnie należy zmienić. Taki apel to jeden ze sposobów pracy Rzecznika, który stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji.
Kilka słów wyjaśnienia. W ramach społecznych konsultacji w sprawie statutów sołectw, zgłoszono uwagi odnośnie zapisów mówiących kto może uczestniczyć w zebraniu wiejskim. Zwrócono uwagę, iż zapisy te są niejednoznaczne i dają furtkę do nadużyć, poprzez ograniczanie dostępu obserwatorów na zebraniu wiejskim. Zaznaczano, iż w przeszłości takie sytuacje miały już miejsce i to w obecności wójta. Trudno więc było uznać, iż działalność sołectwa Dąbrówka jest w pełni jawna. Społeczne uwagi i propozycje w tym zakresie nie zostały jednak uwzględnione. W tej sytuacji poproszono Rzecznika Praw Obywatelskich o interpretacje treści uchwalonego statutu sołectwa Dąbrówka. RPO poddał pod rozwagę zmianę nie tylko statutu Sołectwa Dąbrówka Gminy Lelis, ale też i statutów pozostałych sołectw. O powadze problemu świadczy fakt, iż RPO swoje wystąpienie skierował nie tylko do Wójta Gminy Lelis, ale również do Przewodniczącego Rady Gminy. Prosząc o ustosunkowanie się do jego postulatu.
Mamy nadzieję, iż wkrótce nastąpi modyfikacja statutów sołectw gminy Lelis.
